2021-04-22
Badania z zakresu zakaźnictwa odgrywają kluczową rolę w szybkiej diagnozie oraz zapobieganiu rozprzestrzenianiu się chorób wśród zwierząt. W tym celu stosuje się przede wszystkim metody molekularne, takie jak testy PCR, które umożliwiają bezpośrednie wykrycie materiału genetycznego wirusów czy bakterii nawet przy ich bardzo niskim stężeniu. Równie istotne są badania serologiczne (testy ELISA), pozwalające na oznaczenie poziomu specyficznych przeciwciał lub antygenów w surowicy krwi, co ułatwia m.in. ocenę odporności poszczepiennej. Uzupełnieniem diagnostyki są szybkie testy immunochromatograficzne.
Badania wykonywane metodą PCR
Polymerase chain reaction czyli łańcuchowa reakcja polimerazy to proces wykrywania czynników chorobotwórczych na poziomie molekularnym, oparty o powielanie materiału genetycznego DNA lub RNA. Ważnym elementem preanalityki jest wybór materiału do badań metodą PCR. Jest on uzależniony od patogenu, którego poszukujemy lub typu zakażenia (np. neuroinfekcja, zakażenia wrodzone itp.
WYBÓR MATERIAŁU DO BADAŃ METODĄ PCR
Wybór materiału jest uzależniony od patogenu, którego poszukujemy lub typu zakażenia (np. neuroinfekcja, zakażenia wrodzone itp.). W przypadku badań PCR materiał powinien być pobierany do jałowych, szczelnie zamykanych probówek lub pojemników. Przy pobieraniu należy zachować maksymalną ostrożność, aby nie doprowadzić do kontaminacji materiału.
Krew
Pobrana na antykoagulant - najlepiej EDTA (próbki nie należy odwirowywać.)Próbkę krwi zaleca się przechowywać i transportować w temperaturze chłodniczej (+1/+5 oC).
Płyn mózgowo-rdzeniowy (PMR)
Pobrany w ilości minimum 2 ml.Próbka PMR po pobraniu powinna być dostarczona do laboratorium tak szybko, jak to jest możliwe, najlepiej w temperaturze chłodniczej (+1/+5 oC).Jeżeli próbka nie może być dostarczona w ciągu 24 godzin, należy ją zamrozić i transportować do laboratorium w warunkach uniemożliwiających jej rozmrożenie.
Mocz
Pobrany do jałowego pojemnika w ilości 10 ml.Próbka moczu powinna być dostarczona do laboratorium tak szybko jak to jest możliwe.Jeżeli próbka nie będzie dostarczona od razu, może być transportowana w temperaturze chłodni (+1/+5 oC) i należy ją dostarczyć tak szybko, jak to możliwe.
Popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL)
W ilości 1-2 ml należy dostarczyć do laboratorium najszybciej jak to możliwe po pobraniu, najlepiej w temperaturze chłodniczej (+1/+5oC). Jeżeli próbka będzie przechowywana dłużej, należy ją zamrozić i dostarczyć do laboratorium w warunkach uniemożliwiających rozmrożenie.
Wycinki tkanek
W ilości nie mniejszej niż 0,2 g należy pobierać do jałowej probówki lub pojemnika zawierającego niewielką ilość sterylnej wody lub fizjologicznego roztworu soli.Jeżeli materiał będzie dostarczony do laboratorium bezzwłocznie, może być transportowany w temperaturze pokojowej. W przeciwnym wypadku należy go przechowywać i transportować w temperaturze chłodniczej (+1/+5 oC). Przy dłuższym przechowywaniu materiał należy zamrozić i dostarczyć do laboratorium w warunkach uniemożliwiających jego rozmrożenie.
Kał
Należy pobrać do pojemniczka przeznaczonego specjalnie do pobierania kału (tzw. „kałówki”) i przesłać do laboratorium w temperaturze chłodniczej (+1/+5oC). Tak pobrany kał może stanowić również materiał do izolacji wirusów w hodowli komórkowej.
Wymazy bogatokomórkowe
Pobrane za pomocą szczoteczki cytologicznej lub suchej wymazówki (bez podłoża transportowego). Próbka powinna zostać przesłana do laboratorium w temperaturze pokojowej.W przypadku gdy wymazówki, na które był pobrany materiał do badania, są wilgotne (np. po wymazie z jamy ustnej) czekamy ze szczelnym zamknięciem do ich całkowitego wyschnięcia.
Testy immunochromatograficzne
Zestawy szybkich testów oparte są na chromatograficznej metodzie immunologicznej służącej do jakościowego wykrywania antygenów lub przeciwciał badanych czynników chorobotwórczych. Specjalnie wyselekcjonowane antygeny lub przeciwciała przeciw patogenom użyte są w tych testach jako materiał wychwytujący i wykrywający, który pomaga w identyfikacji.
| |
|
TEST IC |
ELISA |
PCR |
| |
Zastosowanie |
Wstępne wykrycie patogenu |
badanie potwierdzające |
ostateczna diagnoza |
| |
Wykrywa |
antygeny/przeciwciała |
antygeny/przeciwciała |
DNA/ RNA patogenu |
| |
Czułość |
niska /umiarkowana |
umiarkowana/ wysoka |
bardzo wysoka |
| |
Czas wykonania |
kilka minut |
2 - 5 godzin |
4 - 8 godzin |
| |
Wady |
wyniki fałszywie dodatnie/ fałszywie ujemne |
możliwość niewykrycia wczesnej infekcji
|
wysokie koszty
ryzyko kontaminacji
|
Pobierz skierowanie