
Testy czynnościowe
Wskaźnik stosunku insuliny do glukozy
- Znaczenie diagnostyczne:
Wskazaniem do wykonania testów jest insulinomia - Metoda: Chemiluminescencja i kolorymetria
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania: Zaleca się pobranie na czczo.
- Wartości referencyjne:
> 30 - insulinoma prawdopodobna
19> < 30 - wynik wątpliwy
< 19 - insulinoma mało prawdopodobna
Skorygowane stężenie wapnia
- Znaczenie diagnostyczne:
U psów zmiany dotyczące białek osocza, przede wszystkim albumin mogą wpływać na wapń całkowity w surowicy. Z tego powodu należy zmierzyć przed oznaczeniem Ca całkowitego poziom albumin. Nie stosuje się u psów poniżej 6. miesiąca życia ani u kotów. Wynik należy odnieść do wartości referencyjnych Ca nieskorygowanego. - Metoda: Kolorymetria
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania: Zaleca się pobieranie na czczo
- Wartości referencyjne:
SSCa(mg/dl) = Ca w surowicy(mg/dl) - albuminy w surowicy(g/dl) + 3,5
Test stymulacji przy użyciu GnRH - pies, kot - samce
- Znaczenie diagnostyczne:
Test ma zastosowanie w diagnostyce obecności tkanki jąder u psów i kotów kastrowanych. Polega na oznaczeniu z dwóch prób poziomu stężenia testosteronu przed i po podaniu GnRH - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Pies - podać 2,2 mg/kg GnRH i.m.
kot - podać 25 mg/zwierzę GnRH i.m.
Pobranie próbki krwi przed i 1 godzinę po podaniu GnRH
Test stymulacji przy użyciu HCG - pies, kot - samice
- Znaczenie diagnostyczne:
Test ma zastosowanie w diagnostyce zespołu pozostałości jajnika u suk i kotek. Polega na ocznaczeniu z dwóch prób poziomu stężenia progesteronu przed i po podaniu HCG - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Badanie stężenia progesteronu w surowicy wykonuje się przed oraz 5-7 dni od podania hCG ( 0,5µg/kg i.m. u suki, 25µg/zwierzę i.m. u kotki)
Test stymulacji przy użyciu HCG - pies, kot - samce
- Znaczenie diagnostyczne:
Test ma zastosowanie w diagnostyce obecności tkanki jąder u psów i kotów kastrowanych. Polega na ocznaczeniu z dwóch prób poziomu stężenia testosteronu przed i po podaniu HCG - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Badanie stężenia testosteronu w surowicy wykonuje się przed oraz 4 godz. po podaniu hCG (44 IU/kg i.m. U psów, 250 IU/zwierzę i.m. u kota)
Współczynnik kortyzol/kreatynina w moczu
- Znaczenie diagnostyczne:
W przebiegu choroby Cushinga dochodzi do zwiększonego wydalania kortyzolu z moczem co bezpośrednio związane jest z podwyższeniem tego parametru w surowicy krwi. Stosunek kortyzolu do kreatyniny jest bardzo czułym lecz mało swoistym testem w diagnostyce zespołu Cushinga. Doskonale nadaje się do wykluczenia choroby Cushinga, natomiast jego nieprawidłowe wartości mogą być stwierdzane przy innych schorzeniach. Dlatego też przy podwyższonych wartościach wskaźnika , jako diagnostykę uzupełniającą zaleca się wykonanie testów czynnościowych np.. test stymulacji ACTH, lub test hamowania niską dawka deksametazonu. - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Dobowa zbiórka moczu
- Uwagi do pobrania:
Podczas dobowej zbiórki moczu, poszczególne porcje moczu należy trzymać w temperaturze lodówki - Wartości referencyjne:
K/K < 10 x 10 6 wartość prawidłowa
K/K 10-16 x 10 6 wartość graniczna, wynik niejednoznaczny
K/K >16 x 10 6 nadczynność kory nadnerczy
Test hamowania niską dawką deksametazonu - 2
- Znaczenie diagnostyczne:
Wskazaniem do wykonania testu hamowania jest podejrzenie choroby Cushinga - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
1. Pierwsze pobranie krwi - przed podaniem deksametazonu w celu określenia wartości bazowej kortyzolu
2. Dożylne podanie deksametazonu w dawce 0,01mg/kg
3. Pobranie krwi po 4h od iniekcji
4. Pobranie krwi po 8h od iniekcji - Wartości referencyjne:
1. Fizjologiczną reakcją jest obniżenie poziomu kortyzolu poniżej 1-1,5µg/dl po 8 godzinach od podania deksametazonu
2. Diagnozuje się hiperadrenokortycyzm jeżeli stężenie kortyzolu w próbce po 8 godzinach osiąga wartość powyżej 1,5 µg/dl, chociaż takie wartości mogą występować także u psów w chorobach niezwiązanych z nadnerczami.
Różnicowanie postaci nadnerczowej od przysadkowej
Postać przysadkową podejrzewamy gdy:
- w próbce po 4 godzinach stężenie kortyzolu wynosi poniżej 1,4 µg/dl, a po 8 godzinach powyżej 1,4 µg/dl
- w próbce po 4 godzinach poziom kortyzolu wynosi poniżej 50% wartości bazowej, a po 8 godzinach powyżej 1,4 µg/dl
- w próbce po 8 godzinach poziom kortyzolu wynosi poniżej 50% wartości bazowej, ale powyżej 1,4 µg/dl
Test hamowania niską dawką deksametazonu - 1
- Znaczenie diagnostyczne:
Wskazaniem do wykonania testu hamowania jest podejrzenie choroby Cushinga - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
1. Pierwsze pobranie krwi - przed podaniem deksametazonu w celu określenia wartości bazowej kortyzolu
2. Dożylne podanie deksametazonu w dawce 0,01mg/kg
3. Pobranie krwi po 8h od iniekcji - Wartości referencyjne:
1. Fizjologiczną reakcją jest obniżenie poziomu kortyzolu poniżej 1-1,5µg/dl po 8 godzinach od podania deksametazonu
2. Diagnozuje się hiperadrenokortycyzm jeżeli stężenie kortyzolu w próbce po 8 godzinach osiąga wartość powyżej 1,5 µg/dl, chociaż takie wartości mogą występować także u psów w chorobach niezwiązanych z nadnerczami.
Określenie współczynnika K
- Znaczenie diagnostyczne:
Test polegający na wyliczeniu współczynnika z wartości FT4 i cholesterolu. Badanie stosowane i zalecane przy niedoczynności tarczycy mające ją potwierdzić lub wykluczyć - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Wartość K określa związek pomiędzy koncentracją cholesterolu i funkcjonalnością gruczołu tarczycowego, dlatego też badanie należy przeprowadzać na czczo (min.12 godz.) - Wartości referencyjne:
K < 4 Niedoczynność tarczycy
K > 1 Wykluczenie niedoczynności tarczycy
K 1 > < 4 Niediagnostyczne
Wzór do obliczenia współczynnika K:
K = 0,7 x FT4(pmol/l) - CHOLESTEROL(mmol/l)
Test stymulacji kwasów żółciowych
- Znaczenie diagnostyczne:
Rozpoznawanie zaburzeń czynnościowych wątroby, podejrzenie żylnego zespolenia wrotno-systemowego - Metoda: Kolorymetria
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
1. Pierwsza próbka pobrana na czczo = wartość na czczo
2. Podanie pokarmu w ilości 100g mięsa i 5g tłuszczu na każde 10 kg m.c.
3. Druga wartość (stymulowana) po 2 godz. od podania pokarmu = wartość poposiłkowa - Wartości referencyjne:
- wartości stymulowane > 50 umol/l = żylne zespolenie wrotno-systemowe
Test stymulacji przy użyciu GnRH - pies, kot - samice
- Znaczenie diagnostyczne:
Test ma zastosowanie w diagnostyce zespołu pozostałości jajnika u suk i kotek. Polega na oznaczeniu z dwóch prób poziomu stężenia progesteronu przed i po podaniu HCG - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Suka - podać 0,5 µg/kg GnRH i.m.
Kotka - podać 25 µg/zwierzę GnRH i.m.
Pobranie próbki krwi przed i po 5-7 dniach po podaniu GnRH
Test stymulacji ACTH
- Znaczenie diagnostyczne:
Wskazaniem do wykonania testu stymulacji ACTH jest diagnostyka zespołu Cushinga, oraz kontrola leczenia nadczynności kory nadnerczy. - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
1. Pobranie krwi przed iniekcją ACTH w celu określenia poziomu bazowego kortyzolu
2. Iniekcja i.m, lub i.v w dawce
- kot-0,125 mg/zwierzę
- pies-0,25 mg/zwierzę
3. Drugie pobranie krwi po 1 godzinie od iniekcji w celu określenia poziomu kortyzolu po stymulacji - Wartości referencyjne:
1. Poziom kortyzolu po podaniu ACTH >24 µg/dl- choroba Cushinga bardzo prawdopodobna
2. 19-24 µg/dl choroba Cushinga prawdopodobna
3. 8-18 µg/dl-wynik prawidłowy
4. < 8 µg/dl - jatrogenny zespół Cushinga
Kontrola leczenia:
1. leczenie preparatem Trilostane (test wykonuje się 4-6 godzin od podania leku) poziom kortyzolu po podaniu ACTH powinien mieścić się w zakresie 1,45-9,1 µg/dl (normy na podstawie ulotki informacyjnej leku)
2. leczenie preparatem Mitotan - poziom postymulacyjny 2-5µg/dl (Richard W. Nelson, C.Guillermo Couto Choroby Wewnętrzne Małych Zwierząt 2005)
Test supresji trójjodotyroniną (T3) - Koty
- Znaczenie diagnostyczne:
Test stymulacyjny polegający na oznaczeniu z dwóch próbek poziomu T4 po podaniu doustnym trójjodotyroniny. Test ma zastosowanie w diagnozowaniu nadczynności tarczycy u kotów - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Pierwsze pobranie krwi rano do oznaczenia wartości bazalnej T3 i T4. Bezpośrednio po pobraniu rozpocząć podawanie preparatu T3 w dawce 25 ug/kota p.o. co 8 godzin przez 2 dni. Trzeciego dnia podać tabletkę rano i po 2-4 godzinach pobrać krew do oznaczenia T3 i T4. - Wartości referencyjne:
Stężenie T4 po podaniu T3 > 1,5 ug/dl (20 nmol/l) - nadczynność tarczycy
Test stymulacji TSH
- Znaczenie diagnostyczne:
Test stymulacji polegający na oznaczeniu poziomu T4 w dwóch próbach : przed stymulacją TSH i po stymulacji. Stosowany jest przy diagnozowaniu niedoczynności tarczycy. Przy pomocy tego testu możemy również zróżnicować niedoczynność tarczycy od eutyreozy chorobowej u psów z niskim stężeniem T4 lub FT4 - Metoda: Chemiluminescencja
- Materiał: Krew żylna pobrana na "skrzep"
- Uwagi do pobrania:
Krew do oznaczenia stężenia T4 pobiera się tuż przed i 4-6 godzin po dożylnym podaniu rekombinowanej ludzkiej tyreotropiny (rhTSH) - Wartości referencyjne:
Wartość T4 po podaniu TSH < 3 ug/dl (35 nmol/l) - niedoczynność tarczycy

Alergologia
Koagulologia
Endokrynologia
Patomorfologia
Mikrobiologia
Hematodiagnostyka
Biochemia kliniczna
Analityka ogólna
Zakaźnictwo

